SITE OF SRI AUROBINDO & THE MOTHER
      
Home Page |Rig Veda

Rig Veda

Text & Audio

MAṆḌALA 1

Sūkta 58

 

1. Info

To:    agni
From:   nodhas gautama
Metres:   jagatī (1-5); triṣṭubh (6-9)
 

 

2. Audio

 

▪   by South Indian brahmins

 

▪   by Sri Shyama Sundara Sharma and Sri Satya Krishna Bhatta. Recorded by © 2012 Sriranga Digital Software Technologies Pvt. Ltd.

 
 

 

3. Preferences

 
 

Show these variants of riks numbering:

 
   

Mandala. Sukta. Rik

 
   

Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik

 
   

Mandala. Anuvaka. Rik

 
 

Show these variants of vedic text:

 
   

Samhita

 

Devanagari

 

Accent

 
   

Samhita

 

Devanagari

 

Without accent

 
   

Samhita

 

Transliteration

 

Accent

 
   

Samhita

 

Transliteration

 

Without accent

 
   

Padapatha

 

Devanagari

 

Accent

 
   

Padapatha

 

Devanagari

 

Without accent

 
   

Padapatha

 

Transliteration

 

Accent

 
   

Padapatha

 

Transliteration

 

Without accent

 
 

Show interlinear translation

 
   

Show interlinear translation made in Sri Aurobindo’s light [?]

 
 

 

3. Text

01.058.01   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.23.01    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.001   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

नू चि॑त्सहो॒जा अ॒मृतो॒ नि तुं॑दते॒ होता॒ यद्दू॒तो अभ॑वद्वि॒वस्व॑तः ।

वि साधि॑ष्ठेभिः प॒थिभी॒ रजो॑ मम॒ आ दे॒वता॑ता ह॒विषा॑ विवासति ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

नू चित्सहोजा अमृतो नि तुंदते होता यद्दूतो अभवद्विवस्वतः ।

वि साधिष्ठेभिः पथिभी रजो मम आ देवताता हविषा विवासति ॥

Samhita transliteration accented

nū́ citsahojā́ amṛ́to ní tundate hótā yáddūtó ábhavadvivásvataḥ ǀ

ví sā́dhiṣṭhebhiḥ pathíbhī rájo mama ā́ devátātā havíṣā vivāsati ǁ

Samhita transliteration nonaccented

nū citsahojā amṛto ni tundate hotā yaddūto abhavadvivasvataḥ ǀ

vi sādhiṣṭhebhiḥ pathibhī rajo mama ā devatātā haviṣā vivāsati ǁ

Padapatha Devanagari Accented

नु । चि॒त् । स॒हः॒ऽजाः । अ॒मृतः॑ । नि । तु॒न्द॒ते॒ । होता॑ । यत् । दू॒तः । अभ॑वत् । वि॒वस्व॑तः ।

वि । साधि॑ष्ठेभिः । प॒थिऽभिः॑ । रजः॑ । म॒मे॒ । आ । दे॒वऽता॑ता । ह॒विषा॑ । वि॒वा॒स॒ति॒ ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

नु । चित् । सहःऽजाः । अमृतः । नि । तुन्दते । होता । यत् । दूतः । अभवत् । विवस्वतः ।

वि । साधिष्ठेभिः । पथिऽभिः । रजः । ममे । आ । देवऽताता । हविषा । विवासति ॥

Padapatha transliteration accented

nú ǀ cit ǀ sahaḥ-jā́ḥ ǀ amṛ́taḥ ǀ ní ǀ tundate ǀ hótā ǀ yát ǀ dūtáḥ ǀ ábhavat ǀ vivásvataḥ ǀ

ví ǀ sā́dhiṣṭhebhiḥ ǀ pathí-bhiḥ ǀ rájaḥ ǀ mame ǀ ā́ ǀ devá-tātā ǀ havíṣā ǀ vivāsati ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

nu ǀ cit ǀ sahaḥ-jāḥ ǀ amṛtaḥ ǀ ni ǀ tundate ǀ hotā ǀ yat ǀ dūtaḥ ǀ abhavat ǀ vivasvataḥ ǀ

vi ǀ sādhiṣṭhebhiḥ ǀ pathi-bhiḥ ǀ rajaḥ ǀ mame ǀ ā ǀ deva-tātā ǀ haviṣā ǀ vivāsati ǁ

interlinear translation

Now [1] born of force [3] immortal [4] within {us} [5] is active [6], priest calling {the gods} [7], when [8] {he} became [10] the messenger [9] of luminous Sun [11]; by most effective [13] paths [14] the middle world [15] is measured [16], {he} illumines [20] by formation of the gods [18], by sacrifice [19].

01.058.02   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.23.02    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.002   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

आ स्वमद्म॑ यु॒वमा॑नो अ॒जर॑स्तृ॒ष्व॑वि॒ष्यन्न॑त॒सेषु॑ तिष्ठति ।

अत्यो॒ न पृ॒ष्ठं प्रु॑षि॒तस्य॑ रोचते दि॒वो न सानु॑ स्त॒नय॑न्नचिक्रदत् ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

आ स्वमद्म युवमानो अजरस्तृष्वविष्यन्नतसेषु तिष्ठति ।

अत्यो न पृष्ठं प्रुषितस्य रोचते दिवो न सानु स्तनयन्नचिक्रदत् ॥

Samhita transliteration accented

ā́ svámádma yuvámāno ajárastṛṣváviṣyánnataséṣu tiṣṭhati ǀ

átyo ná pṛṣṭhám pruṣitásya rocate divó ná sā́nu stanáyannacikradat ǁ

Samhita transliteration nonaccented

ā svamadma yuvamāno ajarastṛṣvaviṣyannataseṣu tiṣṭhati ǀ

atyo na pṛṣṭham pruṣitasya rocate divo na sānu stanayannacikradat ǁ

Padapatha Devanagari Accented

आ । स्वम् । अद्म॑ । यु॒वमा॑नः । अ॒जरः॑ । तृ॒षु । अ॒वि॒ष्यन् । अ॒त॒सेषु॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ ।

अत्यः॑ । न । पृ॒ष्ठम् । प्रु॒षि॒तस्य॑ । रो॒च॒ते॒ । दि॒वः । न । सानु॑ । स्त॒नय॑न् । अ॒चि॒क्र॒द॒त् ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

आ । स्वम् । अद्म । युवमानः । अजरः । तृषु । अविष्यन् । अतसेषु । तिष्ठति ।

अत्यः । न । पृष्ठम् । प्रुषितस्य । रोचते । दिवः । न । सानु । स्तनयन् । अचिक्रदत् ॥

Padapatha transliteration accented

ā́ ǀ svám ǀ ádma ǀ yuvámānaḥ ǀ ajáraḥ ǀ tṛṣú ǀ aviṣyán ǀ ataséṣu ǀ tiṣṭhati ǀ

átyaḥ ǀ ná ǀ pṛṣṭhám ǀ pruṣitásya ǀ rocate ǀ diváḥ ǀ ná ǀ sā́nu ǀ stanáyan ǀ acikradat ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

ā ǀ svam ǀ adma ǀ yuvamānaḥ ǀ ajaraḥ ǀ tṛṣu ǀ aviṣyan ǀ ataseṣu ǀ tiṣṭhati ǀ

atyaḥ ǀ na ǀ pṛṣṭham ǀ pruṣitasya ǀ rocate ǀ divaḥ ǀ na ǀ sānu ǀ stanayan ǀ acikradat ǁ

interlinear translation

Taking possession of [4] his [2] food [3], ageless [5], desiring [7] {he} eagerly [6] stands [9] amid the trunks [8]; like [11] horse [10], the back [12] of sprinkled [13] glitters [14], {he} has roared [19] like [16] thundering [18] top [17] of the Heaven [15].

01.058.03   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.23.03    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.003   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

क्रा॒णा रु॒द्रेभि॒र्वसु॑भिः पु॒रोहि॑तो॒ होता॒ निष॑त्तो रयि॒षाळम॑र्त्यः ।

रथो॒ न वि॒क्ष्वृं॑जसा॒न आ॒युषु॒ व्या॑नु॒षग्वार्या॑ दे॒व ऋ॑ण्वति ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

क्राणा रुद्रेभिर्वसुभिः पुरोहितो होता निषत्तो रयिषाळमर्त्यः ।

रथो न विक्ष्वृंजसान आयुषु व्यानुषग्वार्या देव ऋण्वति ॥

Samhita transliteration accented

krāṇā́ rudrébhirvásubhiḥ puróhito hótā níṣatto rayiṣā́ḷámartyaḥ ǀ

rátho ná vikṣvṛ́ñjasāná āyúṣu vyā́nuṣágvā́ryā devá ṛṇvati ǁ

Samhita transliteration nonaccented

krāṇā rudrebhirvasubhiḥ purohito hotā niṣatto rayiṣāḷamartyaḥ ǀ

ratho na vikṣvṛñjasāna āyuṣu vyānuṣagvāryā deva ṛṇvati ǁ

Padapatha Devanagari Accented

क्रा॒णा । रु॒द्रेभिः॑ । वसु॑ऽभिः । पु॒रःऽहि॑तः । होता॑ । निऽस॑त्तः । र॒यि॒षाट् । अम॑र्त्यः ।

रथः॑ । न । वि॒क्षु । ऋ॒ञ्ज॒सा॒नः । आ॒युषु॑ । वि । आ॒नु॒षक् । वार्या॑ । दे॒वः । ऋ॒ण्व॒ति॒ ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

क्राणा । रुद्रेभिः । वसुऽभिः । पुरःऽहितः । होता । निऽसत्तः । रयिषाट् । अमर्त्यः ।

रथः । न । विक्षु । ऋञ्जसानः । आयुषु । वि । आनुषक् । वार्या । देवः । ऋण्वति ॥

Padapatha transliteration accented

krāṇā́ ǀ rudrébhiḥ ǀ vásu-bhiḥ ǀ puráḥ-hitaḥ ǀ hótā ǀ ní-sattaḥ ǀ rayiṣā́ṭ ǀ ámartyaḥ ǀ

ráthaḥ ǀ ná ǀ vikṣú ǀ ṛñjasānáḥ ǀ āyúṣu ǀ ví ǀ ānuṣák ǀ vā́ryā ǀ deváḥ ǀ ṛṇvati ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

krāṇā ǀ rudrebhiḥ ǀ vasu-bhiḥ ǀ puraḥ-hitaḥ ǀ hotā ǀ ni-sattaḥ ǀ rayiṣāṭ ǀ amartyaḥ ǀ

rathaḥ ǀ na ǀ vikṣu ǀ ṛñjasānaḥ ǀ āyuṣu ǀ vi ǀ ānuṣak ǀ vāryā ǀ devaḥ ǀ ṛṇvati ǁ

interlinear translation

Accomplishing the work [1] with Rudras [2], with Vasus (gods dwelling in riches) [3], Purohit (the vicar set in his front) [4], seated {within us} [6] priest calling {the gods} [5], conqueror of treasures [7], immortal [8]. Like [10] arriving [12] chariot [9] among peoples [11] the God [17] uninterruptedly [15] goes [18] in living beings [13] to desirable goods [16].

01.058.04   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.23.04    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.004   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

वि वात॑जूतो अत॒सेषु॑ तिष्ठते॒ वृथा॑ जु॒हूभिः॒ सृण्या॑ तुवि॒ष्वणिः॑ ।

तृ॒षु यद॑ग्ने व॒निनो॑ वृषा॒यसे॑ कृ॒ष्णं त॒ एम॒ रुश॑दूर्मे अजर ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

वि वातजूतो अतसेषु तिष्ठते वृथा जुहूभिः सृण्या तुविष्वणिः ।

तृषु यदग्ने वनिनो वृषायसे कृष्णं त एम रुशदूर्मे अजर ॥

Samhita transliteration accented

ví vā́tajūto ataséṣu tiṣṭhate vṛ́thā juhū́bhiḥ sṛ́ṇyā tuviṣváṇiḥ ǀ

tṛṣú yádagne vaníno vṛṣāyáse kṛṣṇám ta éma rúśadūrme ajara ǁ

Samhita transliteration nonaccented

vi vātajūto ataseṣu tiṣṭhate vṛthā juhūbhiḥ sṛṇyā tuviṣvaṇiḥ ǀ

tṛṣu yadagne vanino vṛṣāyase kṛṣṇam ta ema ruśadūrme ajara ǁ

Padapatha Devanagari Accented

वि । वात॑ऽजूतः । अ॒त॒सेषु॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । वृथा॑ । जु॒हूभिः॑ । सृण्या॑ । तु॒वि॒ऽस्वनिः॑ ।

तृ॒षु । यत् । अ॒ग्ने॒ । व॒निनः॑ । वृ॒ष॒ऽयसे॑ । कृ॒ष्णम् । ते॒ । एम॑ । रुश॑त्ऽऊर्मे । अ॒ज॒र॒ ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

वि । वातऽजूतः । अतसेषु । तिष्ठते । वृथा । जुहूभिः । सृण्या । तुविऽस्वनिः ।

तृषु । यत् । अग्ने । वनिनः । वृषऽयसे । कृष्णम् । ते । एम । रुशत्ऽऊर्मे । अजर ॥

Padapatha transliteration accented

ví ǀ vā́ta-jūtaḥ ǀ ataséṣu ǀ tiṣṭhate ǀ vṛ́thā ǀ juhū́bhiḥ ǀ sṛ́ṇyā ǀ tuvi-svániḥ ǀ

tṛṣú ǀ yát ǀ agne ǀ vanínaḥ ǀ vṛṣa-yáse ǀ kṛṣṇám ǀ te ǀ éma ǀ rúśat-ūrme ǀ ajara ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

vi ǀ vāta-jūtaḥ ǀ ataseṣu ǀ tiṣṭhate ǀ vṛthā ǀ juhūbhiḥ ǀ sṛṇyā ǀ tuvi-svaniḥ ǀ

tṛṣu ǀ yat ǀ agne ǀ vaninaḥ ǀ vṛṣa-yase ǀ kṛṣṇam ǀ te ǀ ema ǀ ruśat-ūrme ǀ ajara ǁ

interlinear translation

Wind-driven [2] easily [5] many-noised [8] {he} spreads [4] among trunks [3] by tongues of flames-[6]-sickles [7], when [10] quickly [9], O Agni [11], thou becomest the bull [13] of the forest (of life) [12], thy [15] advance [16] {is} black [14], O having luminous waves [17], O ageless [18].

01.058.05   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.23.05    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.005   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

तपु॑र्जंभो॒ वन॒ आ वात॑चोदितो यू॒थे न सा॒ह्वाँ अव॑ वाति॒ वंस॑गः ।

अ॒भि॒व्रज॒न्नक्षि॑तं॒ पाज॑सा॒ रजः॑ स्था॒तुश्च॒रथं॑ भयते पत॒त्रिणः॑ ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

तपुर्जंभो वन आ वातचोदितो यूथे न साह्वाँ अव वाति वंसगः ।

अभिव्रजन्नक्षितं पाजसा रजः स्थातुश्चरथं भयते पतत्रिणः ॥

Samhita transliteration accented

tápurjambho vána ā́ vā́tacodito yūthé ná sāhvā́m̐ áva vāti váṃsagaḥ ǀ

abhivrájannákṣitam pā́jasā rájaḥ sthātúścarátham bhayate patatríṇaḥ ǁ

Samhita transliteration nonaccented

tapurjambho vana ā vātacodito yūthe na sāhvām̐ ava vāti vaṃsagaḥ ǀ

abhivrajannakṣitam pājasā rajaḥ sthātuścaratham bhayate patatriṇaḥ ǁ

Padapatha Devanagari Accented

तपुः॑ऽजम्भः । वने॑ । आ । वात॑ऽचोदितः । यू॒थे । न । स॒ह्वान् । अव॑ । वा॒ति॒ । वंस॑गः ।

अ॒भि॒ऽव्रज॑न् । अक्षि॑तम् । पाज॑सा । रजः॑ । स्था॒तुः । च॒रथ॑म् । भ॒य॒ते॒ । प॒त॒त्रिणः॑ ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

तपुःऽजम्भः । वने । आ । वातऽचोदितः । यूथे । न । सह्वान् । अव । वाति । वंसगः ।

अभिऽव्रजन् । अक्षितम् । पाजसा । रजः । स्थातुः । चरथम् । भयते । पतत्रिणः ॥

Padapatha transliteration accented

tápuḥ-jambhaḥ ǀ váne ǀ ā́ ǀ vā́ta-coditaḥ ǀ yūthé ǀ ná ǀ sahvā́n ǀ áva ǀ vāti ǀ váṃsagaḥ ǀ

abhi-vrájan ǀ ákṣitam ǀ pā́jasā ǀ rájaḥ ǀ sthātúḥ ǀ carátham ǀ bhayate ǀ patatríṇaḥ ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

tapuḥ-jambhaḥ ǀ vane ǀ ā ǀ vāta-coditaḥ ǀ yūthe ǀ na ǀ sahvān ǀ ava ǀ vāti ǀ vaṃsagaḥ ǀ

abhi-vrajan ǀ akṣitam ǀ pājasā ǀ rajaḥ ǀ sthātuḥ ǀ caratham ǀ bhayate ǀ patatriṇaḥ ǁ

interlinear translation

With burning tusks [1] in forests {of Earth} [2] driven by the wind [4] {he} blows [9] like [6] overpowering [7] bull [10] in a herd [5]; passing [11] with {his} mass of strength [13] through uninjured [12] middle world [14] – those that stand [15], that move [16] afraid [17], winged [18].

01.058.06   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.24.01    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.006   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

द॒धुष्ट्वा॒ भृग॑वो॒ मानु॑षे॒ष्वा र॒यिं न चारुं॑ सु॒हवं॒ जने॑भ्यः ।

होता॑रमग्ने॒ अति॑थिं॒ वरे॑ण्यं मि॒त्रं न शेवं॑ दि॒व्याय॒ जन्म॑ने ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

दधुष्ट्वा भृगवो मानुषेष्वा रयिं न चारुं सुहवं जनेभ्यः ।

होतारमग्ने अतिथिं वरेण्यं मित्रं न शेवं दिव्याय जन्मने ॥

Samhita transliteration accented

dadhúṣṭvā bhṛ́gavo mā́nuṣeṣvā́ rayím ná cā́rum suhávam jánebhyaḥ ǀ

hótāramagne átithim váreṇyam mitrám ná śévam divyā́ya jánmane ǁ

Samhita transliteration nonaccented

dadhuṣṭvā bhṛgavo mānuṣeṣvā rayim na cārum suhavam janebhyaḥ ǀ

hotāramagne atithim vareṇyam mitram na śevam divyāya janmane ǁ

Padapatha Devanagari Accented

द॒धुः । त्वा॒ । भृग॑वः । मानु॑षेषु । आ । र॒यिम् । न । चारु॑म् । सु॒ऽहव॑म् । जने॑भ्यः ।

होता॑रम् । अ॒ग्ने॒ । अति॑थिम् । वरे॑ण्यम् । मि॒त्रम् । न । शेव॑म् । दि॒व्याय॑ । जन्म॑ने ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

दधुः । त्वा । भृगवः । मानुषेषु । आ । रयिम् । न । चारुम् । सुऽहवम् । जनेभ्यः ।

होतारम् । अग्ने । अतिथिम् । वरेण्यम् । मित्रम् । न । शेवम् । दिव्याय । जन्मने ॥

Padapatha transliteration accented

dadhúḥ ǀ tvā ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ mā́nuṣeṣu ǀ ā́ ǀ rayím ǀ ná ǀ cā́rum ǀ su-hávam ǀ jánebhyaḥ ǀ

hótāram ǀ agne ǀ átithim ǀ váreṇyam ǀ mitrám ǀ ná ǀ śévam ǀ divyā́ya ǀ jánmane ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

dadhuḥ ǀ tvā ǀ bhṛgavaḥ ǀ mānuṣeṣu ǀ ā ǀ rayim ǀ na ǀ cārum ǀ su-havam ǀ janebhyaḥ ǀ

hotāram ǀ agne ǀ atithim ǀ vareṇyam ǀ mitram ǀ na ǀ śevam ǀ divyāya ǀ janmane ǁ

interlinear translation

Bhrigus [3] have established [1] thee [2] in peoples [4] like [7] beautiful [8] treasure [6] swift to our call [9] for living beings [10], the priest calling {the gods} [11], O Agni [12], desirable [14] Guest [13], like [16] blissful [17] friend [15] for the divine [18] birth [19].

01.058.07   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.24.02    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.007   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

होता॑रं स॒प्त जु॒ह्वो॒३॒॑ यजि॑ष्ठं॒ यं वा॒घतो॑ वृ॒णते॑ अध्व॒रेषु॑ ।

अ॒ग्निं विश्वे॑षामर॒तिं वसू॑नां सप॒र्यामि॒ प्रय॑सा॒ यामि॒ रत्नं॑ ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

होतारं सप्त जुह्वो यजिष्ठं यं वाघतो वृणते अध्वरेषु ।

अग्निं विश्वेषामरतिं वसूनां सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नं ॥

Samhita transliteration accented

hótāram saptá juhvó yájiṣṭham yám vāgháto vṛṇáte adhvaréṣu ǀ

agním víśveṣāmaratím vásūnām saparyā́mi práyasā yā́mi rátnam ǁ

Samhita transliteration nonaccented

hotāram sapta juhvo yajiṣṭham yam vāghato vṛṇate adhvareṣu ǀ

agnim viśveṣāmaratim vasūnām saparyāmi prayasā yāmi ratnam ǁ

Padapatha Devanagari Accented

होता॑रम् । स॒प्त । जु॒ह्वः॑ । यजि॑ष्ठम् । यम् । वा॒घतः॑ । वृ॒णते॑ । अ॒ध्व॒रेषु॑ ।

अ॒ग्निम् । विश्वे॑षाम् । अ॒र॒तिम् । वसू॑नाम् । स॒प॒र्यामि॑ । प्रय॑सा । यामि॑ । रत्न॑म् ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

होतारम् । सप्त । जुह्वः । यजिष्ठम् । यम् । वाघतः । वृणते । अध्वरेषु ।

अग्निम् । विश्वेषाम् । अरतिम् । वसूनाम् । सपर्यामि । प्रयसा । यामि । रत्नम् ॥

Padapatha transliteration accented

hótāram ǀ saptá ǀ juhváḥ ǀ yájiṣṭham ǀ yám ǀ vāghátaḥ ǀ vṛṇáte ǀ adhvaréṣu ǀ

agním ǀ víśveṣām ǀ aratím ǀ vásūnām ǀ saparyā́mi ǀ práyasā ǀ yā́mi ǀ rátnam ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

hotāram ǀ sapta ǀ juhvaḥ ǀ yajiṣṭham ǀ yam ǀ vāghataḥ ǀ vṛṇate ǀ adhvareṣu ǀ

agnim ǀ viśveṣām ǀ aratim ǀ vasūnām ǀ saparyāmi ǀ prayasā ǀ yāmi ǀ ratnam ǁ

interlinear translation

With delight [14] { I } worship [13] to priest calling {the gods} [1], to most powerful for sacrifice [4], whom [5] seven [2] tongues of flame [3] embrace [7] in pilgrim-sacrifices [8] of chanting sage [6]; { I } go [15] to Agni [9], to traveller [11] of all [10] riches [12], to ecstasy [16].

01.058.08   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.24.03    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.008   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

अच्छि॑द्रा सूनो सहसो नो अ॒द्य स्तो॒तृभ्यो॑ मित्रमहः॒ शर्म॑ यच्छ ।

अग्ने॑ गृ॒णंत॒मंह॑स उरु॒ष्योर्जो॑ नपात्पू॒र्भिराय॑सीभिः ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

अच्छिद्रा सूनो सहसो नो अद्य स्तोतृभ्यो मित्रमहः शर्म यच्छ ।

अग्ने गृणंतमंहस उरुष्योर्जो नपात्पूर्भिरायसीभिः ॥

Samhita transliteration accented

ácchidrā sūno sahaso no adyá stotṛ́bhyo mitramahaḥ śárma yaccha ǀ

ágne gṛṇántamáṃhasa uruṣyórjo napātpūrbhírā́yasībhiḥ ǁ

Samhita transliteration nonaccented

acchidrā sūno sahaso no adya stotṛbhyo mitramahaḥ śarma yaccha ǀ

agne gṛṇantamaṃhasa uruṣyorjo napātpūrbhirāyasībhiḥ ǁ

Padapatha Devanagari Accented

अच्छि॑द्रा । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । नः॒ । अ॒द्य । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । मि॒त्र॒ऽम॒हः॒ । शर्म॑ । य॒च्छ॒ ।

अग्ने॑ । गृ॒णन्त॑म् । अंह॑सः । उ॒रु॒ष्य॒ । ऊर्जः॑ । न॒पा॒त् । पूः॒ऽभिः । आय॑सीभिः ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

अच्छिद्रा । सूनो इति । सहसः । नः । अद्य । स्तोतृऽभ्यः । मित्रऽमहः । शर्म । यच्छ ।

अग्ने । गृणन्तम् । अंहसः । उरुष्य । ऊर्जः । नपात् । पूःऽभिः । आयसीभिः ॥

Padapatha transliteration accented

ácchidrā ǀ sūno íti ǀ sahasaḥ ǀ naḥ ǀ adyá ǀ stotṛ́-bhyaḥ ǀ mitra-mahaḥ ǀ śárma ǀ yaccha ǀ

ágne ǀ gṛṇántam ǀ áṃhasaḥ ǀ uruṣya ǀ ū́rjaḥ ǀ napāt ǀ pūḥ-bhíḥ ǀ ā́yasībhiḥ ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

acchidrā ǀ sūno iti ǀ sahasaḥ ǀ naḥ ǀ adya ǀ stotṛ-bhyaḥ ǀ mitra-mahaḥ ǀ śarma ǀ yaccha ǀ

agne ǀ gṛṇantam ǀ aṃhasaḥ ǀ uruṣya ǀ ūrjaḥ ǀ napāt ǀ pūḥ-bhiḥ ǀ āyasībhiḥ ǁ

interlinear translation

Do extend [9] now [5], O Son [2] of force [3], O friendly Light [7], peace [8] without a gap [1] for us [4], for hymning thee [6], O Agni [10], O Son [15] of energy [14], do protect [13] singer [11] from evil [12] with iron [17] walls [16].

01.058.09   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.24.04    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.009   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

भवा॒ वरू॑थं गृण॒ते वि॑भावो॒ भवा॑ मघवन्म॒घव॑द्भ्यः॒ शर्म॑ ।

उ॒रु॒ष्याग्ने॒ अंह॑सो गृ॒णंतं॑ प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

भवा वरूथं गृणते विभावो भवा मघवन्मघवद्भ्यः शर्म ।

उरुष्याग्ने अंहसो गृणंतं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥

Samhita transliteration accented

bhávā várūtham gṛṇaté vibhāvo bhávā maghavanmaghávadbhyaḥ śárma ǀ

uruṣyā́gne áṃhaso gṛṇántam prātármakṣū́ dhiyā́vasurjagamyāt ǁ

Samhita transliteration nonaccented

bhavā varūtham gṛṇate vibhāvo bhavā maghavanmaghavadbhyaḥ śarma ǀ

uruṣyāgne aṃhaso gṛṇantam prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ǁ

Padapatha Devanagari Accented

भव॑ । वरू॑थम् । गृ॒ण॒ते । वि॒भा॒ऽवः॒ । भव॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । म॒घव॑त्ऽभ्यः । शर्म॑ ।

उ॒रु॒ष्य । अ॒ग्ने॒ । अंह॑सः । गृ॒णन्त॑म् । प्रा॒तः । म॒क्षु । धि॒याऽव॑सुः । ज॒ग॒म्या॒त् ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

भव । वरूथम् । गृणते । विभाऽवः । भव । मघऽवन् । मघवत्ऽभ्यः । शर्म ।

उरुष्य । अग्ने । अंहसः । गृणन्तम् । प्रातः । मक्षु । धियाऽवसुः । जगम्यात् ॥

Padapatha transliteration accented

bháva ǀ várūtham ǀ gṛṇaté ǀ vibhā-vaḥ ǀ bháva ǀ magha-van ǀ maghávat-bhyaḥ ǀ śárma ǀ

uruṣyá ǀ agne ǀ áṃhasaḥ ǀ gṛṇántam ǀ prātáḥ ǀ makṣú ǀ dhiyā́-vasuḥ ǀ jagamyāt ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

bhava ǀ varūtham ǀ gṛṇate ǀ vibhā-vaḥ ǀ bhava ǀ magha-van ǀ maghavat-bhyaḥ ǀ śarma ǀ

uruṣya ǀ agne ǀ aṃhasaḥ ǀ gṛṇantam ǀ prātaḥ ǀ makṣu ǀ dhiyā-vasuḥ ǀ jagamyāt ǁ

interlinear translation

Do become [1] armour [2] for him who lauds {thee} [3]; shining [4], Lord of plenitudes [6], be [5] peace [8] for lords of riches [7]; do protect [9], O Agni [10], singer [12] from evil [11]. At dawn [13] may {he} quickly [14] come [16] rich in thought [15].

Translations and commentaries by Sri Aurobindo

1. Circa 19191й

A hymn to Agni of the woodlands, the Flame that feeds on and enjoys the pleasant things of the earthly being and when the emotional and vital being is offered to the gods becomes a creator of the divine birth and a giver of the supreme bliss and the immortal rapture.

1.58.1. Now again he has become the envoy of the illumined one; the Immortal born of force tramples on his way and by most effective paths, the middle world has measured out into form. He illumines by the power of the food-offering in the creation of the gods.

1.58.2. The ageless Flame is embracing his own proper food. When he means to give increase, he stands up swiftly on the fuel. The back of the burning god shines like a galloping horse. He shouts aloud as if making to thunder the peak of heaven.

1.58.3. He is the doer of the work with the Rudras and the Vasus, the vicar of sacrifice and seated offering priest, the Immortal, the conqueror of treasures. The godhead shining among the peoples of these living beings is like our chariot and moves uninterruptedly to desirable things.

1.58.4. Many-voiced, urged by the breath of the wind, he stands abroad easily among the trunks with the series of his mouths of flame. Black is thy trail, O ageless Flame, when swiftly thou puttest forth thy male might upon the woodlands, O wave of lustrous fire.

1.58.5. He ranges like a conquering bull ranges among the herd. Impelled by the blast he is blowing like a storm down in the wood with his burning jaws even while he travels with the mass of his might the unwasted middle world. Then the winged things of heaven are afraid and all that stands and all that moves.

1.58.6. The Bhrigus set thee, O Fire, among human beings like a beautiful treasure, one swift to the call of men, an offering priest and desirable guest, like a happy friend for the divine birth.

1.58.7. The Flame is a priest strong for sacrifice and the seven offering energies choose him in the rites of the path for the singer of the word. He is one who wins by battle all riches. I serve him with my delight and travel to the ecstasy.

1.58.8. O Son of Force, O friendly greatness, give on this day to men who hymn thee, the joys of a bliss in which there is no wound or fissure. O Flame, Child of Might, keep thy singer far from evil with thy iron walls.

1.58.9. O wide-lustrous Flame, become an armour to thy singer. King of Riches, become that bliss to the lords of the riches. Keep far from evil thy singer, O Fire. At dawn may he quickly come rich with thought.

2. Circa 19142

1.58.1 Sayana

होता either. नि तुंदते नितरां व्यथयतितुद व्यथनेउत्पन्नमात्रस्याग्नेः स्प्रष्टुमशक्यत्वात् (?) यद्वा निर्गच्छति. नू चित् क्षिप्रमेव साधिष्ठेभिः समीचीनैः रजो वि ममे. निर्ममेपूर्वं विद्यामानमप्यंतरिक्षमसत्कल्पमभूत् । इदानीं तस्य तेजसा प्राकाशमानं सदुत्पन्नमिव दृश्यते ।

Sugg. नू चित् — Is it not “Now indeed”? Now indeed the force-born and immortal smites in (?) when he becomes the envoy of the wide-dwelling (Sun); he has measured out the Antariksha with most effective paths and in the formation of the gods he by the offering lodges them (in the home of the wide-dwelling Sun).

1.58.2 युवमानः. संमिश्रयन् (grass, bushes etc) — rather taking (joining) to himself. अविष्यन् . भक्षयन्अविष्यन्नित्येतदत्तिकर्मसु पठितं तृषु. क्षिप्रं अतसेषु अत्रातसशब्दः काष्ठवाचीअतसं न शुष्कमिति दर्शनात् . अत्यो न. His back shines like a horse going to and fro. प्रुषितस्य पृष्ठं. दग्धुमितस्ततः प्रवृत्तस्याग्नेरुपर्यवस्थितं ज्वालाजालं. सानु. समुच्छ्रितमभ्रं.

Taking to himself his food, undecaying, seeking increase he leaps upon his fuel (or, अतसेषु अत्यः — covert meaning); as if a horse moving to the level of the wide-diffused (world of the rain of truth स्ववृष्टेः cf 52 — रजसो .. स्ववृष्टिं) he cries aloud as if making to roar the high level of Heaven.

1.58.3 क्राणा हविर्वहनं कुर्वाणःकरोतेः शानचि बहुलं छंदसीति विकरणस्य लुक् पुरोहितः पुरस्कृतः होता summoner. चिक्षु .. तुषु like a chariot among ordinary people, praised among yajamanas!! ऋजसानः स्तूयमानः वार्याणि. संभजनीयानि धनानि or वरणीयानि हवींषि. व्यृण्वति विशेषेण प्रापयति or स्वयं प्राप्नोति. नुक् . आनुषक्तं यथा.

The doer set in front by (or with) Rudras and Vasus, the priest seated within conquering felicity, immortal, the god in human creatures shining (or moving) like a chariot bears abroad (or brings) uninterruptedly desired blessings.

1.58.4 अतसेषु. उन्नतवृक्षेषु जुहूभिः हूयत आस्विति जुव्हः स्रुचः सृण्या. सरणशीलेन तेजःसमूहेनसृ गतौसरतीति सृणिः cf वृष्णिः तुविष्वणिः महास्वनः वृषायसे. वृषवदाचरसि । दहसीत्यर्थः रुशदूर्मे. दीप्तज्वाल

Impelled by the Wind (Pranic force) he spreads among the trees (वनानि .. अत् here not to move, but be, grow) easily with his flames of the offering in a moving chain (श्रेणि cf), he many-sounding; when, O Agni, thou playest the bull with the things of the woodland, black is thy path, O red-billowed, O undecaying.

1.58.5 पुर्जंभः. तपूंषि ज्वाला एवायुधानि मुखानि वा यस्य सः. यूथे. ज्वालासमूहे सति — to the bull गोसमूहे. रजः आर्द्रवृक्षांतर्गतमुदकं. अव वाति व्याप्नोति. वंसगः. वननीयगतिर्वृषा. पतत्रिणः पतनवतोऽग्नेः स्थातुः like जनुष् मनुष् कमुष् (?) or स्थातुरनंतरं चरथं भयते.

1.58.6 धुः. आधानसंभारेषु मंत्रैः स्थापनेन समस्कुर्वन् होतारं summoner अतिभिं. अतिथिवत्पूज्यं । यद्वा देवयजनदेशेषु सततं गंतारं. शेवं. सुखकरं दिव्याय जन्मने. देवत्वप्राप्तये चारुं. शोभनं

1.58.7 सप्त जुह्वः .. वाघतः सप्तसंख्याका होतारो .. ऋत्विजः अरतिं सूनां. प्रापयितारं. ऋ गतिप्रापणयोः यामि. याचामिवर्णलोपश्छांदसः

1.58.8 मित्रमहः अनुकूलदीप्तिमन्नग्ने. शर्म. सुखानि ऊर्जो नपात् अन्नस्य पुत्रभुक्तेनान्नेन जठराग्नेः प्रवर्धनादग्नेरन्नपुत्रत्वं. आयसीभिः व्याप्तैः । यद्वा अयोवद्दृढतरैः । पूर्भिः पालनैःपॄ पालनपूरणयोः

1.58.9 वरूथं. अनिष्टनिवारकं गृहं भव. शर्म. सुखं यथा भवति तथा भव धियावसुः. कर्मणा बुद्ध्या वा प्राप्तधनः

 

1 CWSA.– Vol. 16.– Hymns to the Mystic Fire.– Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 2013, pp. 133-138. (Part 2). 1-st published: Sri Aurobindo: Archives & Research: a biannual journal.– Volume 2, No1 (1978, April), pp. 48-50.

Back

2 CWSA.– Vol. 14.– Vedic and Philological Studies.– Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 2016, pp. 446-448. (Part 4 № 3).

Back

in Russian