SITE OF SRI AUROBINDO & THE MOTHER
      
Home Page |Rig Veda

Rig Veda

Text & Audio

MAṆḌALA 1

Sūkta 60

 

1. Info

To:    agni
From:   nodhas gautama
Metres:   triṣṭubh
 

 

2. Audio

 

▪   by South Indian brahmins

 

▪   by Sri Shyama Sundara Sharma and Sri Satya Krishna Bhatta. Recorded by © 2012 Sriranga Digital Software Technologies Pvt. Ltd.

 
 

 

3. Preferences

 
 

Show these variants of riks numbering:

 
   

Mandala. Sukta. Rik

 
   

Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik

 
   

Mandala. Anuvaka. Rik

 
 

Show these variants of vedic text:

 
   

Samhita

 

Devanagari

 

Accent

 
   

Samhita

 

Devanagari

 

Without accent

 
   

Samhita

 

Transliteration

 

Accent

 
   

Samhita

 

Transliteration

 

Without accent

 
   

Padapatha

 

Devanagari

 

Accent

 
   

Padapatha

 

Devanagari

 

Without accent

 
   

Padapatha

 

Transliteration

 

Accent

 
   

Padapatha

 

Transliteration

 

Without accent

 
 

Show interlinear translation

 
   

Show interlinear translation made in Sri Aurobindo’s light [?]

 
 

 

3. Text

01.060.01   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.26.01    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.017   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

वह्निं॑ य॒शसं॑ वि॒दथ॑स्य के॒तुं सु॑प्रा॒व्यं॑ दू॒तं स॒द्योअ॑र्थं ।

द्वि॒जन्मा॑नं र॒यिमि॑व प्रश॒स्तं रा॒तिं भ॑र॒द्भृग॑वे मात॒रिश्वा॑ ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

वह्निं यशसं विदथस्य केतुं सुप्राव्यं दूतं सद्योअर्थं ।

द्विजन्मानं रयिमिव प्रशस्तं रातिं भरद्भृगवे मातरिश्वा ॥

Samhita transliteration accented

váhnim yaśásam vidáthasya ketúm suprāvyám dūtám sadyóartham ǀ

dvijánmānam rayímiva praśastám rātím bharadbhṛ́gave mātaríśvā ǁ

Samhita transliteration nonaccented

vahnim yaśasam vidathasya ketum suprāvyam dūtam sadyoartham ǀ

dvijanmānam rayimiva praśastam rātim bharadbhṛgave mātariśvā ǁ

Padapatha Devanagari Accented

वह्नि॑म् । य॒शस॑म् । वि॒दथ॑स्य । के॒तुम् । सु॒प्र॒ऽअ॒व्य॑म् । दू॒तम् । स॒द्यःऽअ॑र्थम् ।

द्वि॒ऽजन्मा॑नम् । र॒यिम्ऽइ॑व । प्र॒ऽश॒स्तम् । रा॒तिम् । भ॒र॒त् । भृग॑वे । मा॒त॒रिश्वा॑ ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

वह्निम् । यशसम् । विदथस्य । केतुम् । सुप्रऽअव्यम् । दूतम् । सद्यःऽअर्थम् ।

द्विऽजन्मानम् । रयिम्ऽइव । प्रऽशस्तम् । रातिम् । भरत् । भृगवे । मातरिश्वा ॥

Padapatha transliteration accented

váhnim ǀ yaśásam ǀ vidáthasya ǀ ketúm ǀ supra-avyám ǀ dūtám ǀ sadyáḥ-artham ǀ

dvi-jánmānam ǀ rayím-iva ǀ pra-śastám ǀ rātím ǀ bharat ǀ bhṛ́gave ǀ mātaríśvā ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

vahnim ǀ yaśasam ǀ vidathasya ǀ ketum ǀ supra-avyam ǀ dūtam ǀ sadyaḥ-artham ǀ

dvi-janmānam ǀ rayim-iva ǀ pra-śastam ǀ rātim ǀ bharat ǀ bhṛgave ǀ mātariśvā ǁ

interlinear translation

Matarishvan (Lord of Life, Vayu <lit. breathing or growing in the Mother>) [14] has brought [12] gift [11] for Bhrigu [13] – the glorious [2] сarrier of the offerings [1], intuition [4] of the knowledge [3] well able to grow [5], messenger [6] quickly attaining his aim [7], him of a double birth <i.e. divine and human> [8], like [9] a voiced [10] treasure [9].

01.060.02   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.26.02    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.018   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

अ॒स्य शासु॑रु॒भया॑सः सचंते ह॒विष्मं॑त उ॒शिजो॒ ये च॒ मर्ताः॑ ।

दि॒वश्चि॒त्पूर्वो॒ न्य॑सादि॒ होता॒पृच्छ्यो॑ वि॒श्पति॑र्वि॒क्षु वे॒धाः ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

अस्य शासुरुभयासः सचंते हविष्मंत उशिजो ये च मर्ताः ।

दिवश्चित्पूर्वो न्यसादि होतापृच्छ्यो विश्पतिर्विक्षु वेधाः ॥

Samhita transliteration accented

asyá śā́surubháyāsaḥ sacante havíṣmanta uśíjo yé ca mártāḥ ǀ

diváścitpū́rvo nyásādi hótāpṛ́cchyo viśpátirvikṣú vedhā́ḥ ǁ

Samhita transliteration nonaccented

asya śāsurubhayāsaḥ sacante haviṣmanta uśijo ye ca martāḥ ǀ

divaścitpūrvo nyasādi hotāpṛcchyo viśpatirvikṣu vedhāḥ ǁ

Padapatha Devanagari Accented

अ॒स्य । शासुः॑ । उ॒भया॑सः । स॒च॒न्ते॒ । ह॒विष्म॑न्तः । उ॒शिजः॑ । ये । च॒ । मर्ताः॑ ।

दि॒वः । चि॒त् । पूर्वः॑ । नि । अ॒सा॒दि॒ । होता॑ । आ॒ऽपृच्छ्यः॑ । वि॒श्पतिः॑ । वि॒क्षु । वे॒धाः ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

अस्य । शासुः । उभयासः । सचन्ते । हविष्मन्तः । उशिजः । ये । च । मर्ताः ।

दिवः । चित् । पूर्वः । नि । असादि । होता । आऽपृच्छ्यः । विश्पतिः । विक्षु । वेधाः ॥

Padapatha transliteration accented

asyá ǀ śā́suḥ ǀ ubháyāsaḥ ǀ sacante ǀ havíṣmantaḥ ǀ uśíjaḥ ǀ yé ǀ ca ǀ mártāḥ ǀ

diváḥ ǀ cit ǀ pū́rvaḥ ǀ ní ǀ asādi ǀ hótā ǀ ā-pṛ́cchyaḥ ǀ viśpátiḥ ǀ vikṣú ǀ vedhā́ḥ ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

asya ǀ śāsuḥ ǀ ubhayāsaḥ ǀ sacante ǀ haviṣmantaḥ ǀ uśijaḥ ǀ ye ǀ ca ǀ martāḥ ǀ

divaḥ ǀ cit ǀ pūrvaḥ ǀ ni ǀ asādi ǀ hotā ǀ ā-pṛcchyaḥ ǀ viśpatiḥ ǀ vikṣu ǀ vedhāḥ ǁ

interlinear translation

Two kinds [3] – those who bring offerings <i.e. gods> [5] and [8] those who {are} [7] aspiring [6] mortals [9] – cling to [4] his [1] command [2]. The first [12] of the Heaven [10], {he} has sat [14] within [13] men [18], priest calling {the gods} [15], one to be questioned [16], Master of creatures [17], Ordainer of works [19].

01.060.03   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.26.03    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.019   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

तं नव्य॑सी हृ॒द आ जाय॑मानम॒स्मत्सु॑की॒र्तिर्मधु॑जिह्वमश्याः ।

यमृ॒त्विजो॑ वृ॒जने॒ मानु॑षासः॒ प्रय॑स्वंत आ॒यवो॒ जीज॑नंत ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

तं नव्यसी हृद आ जायमानमस्मत्सुकीर्तिर्मधुजिह्वमश्याः ।

यमृत्विजो वृजने मानुषासः प्रयस्वंत आयवो जीजनंत ॥

Samhita transliteration accented

tám návyasī hṛdá ā́ jā́yamānamasmátsukīrtírmádhujihvamaśyāḥ ǀ

yámṛtvíjo vṛjáne mā́nuṣāsaḥ práyasvanta āyávo jī́jananta ǁ

Samhita transliteration nonaccented

tam navyasī hṛda ā jāyamānamasmatsukīrtirmadhujihvamaśyāḥ ǀ

yamṛtvijo vṛjane mānuṣāsaḥ prayasvanta āyavo jījananta ǁ

Padapatha Devanagari Accented

तम् । नव्य॑सी । हृ॒दः । आ । जाय॑मानम् । अ॒स्मत् । सु॒ऽकी॒र्तिः । मधु॑ऽजिह्वम् । अ॒श्याः॒ ।

यम् । ऋ॒त्विजः॑ । वृ॒जने॑ । मानु॑षासः । प्रय॑स्वन्तः । आ॒यवः॑ । जीज॑नन्त ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

तम् । नव्यसी । हृदः । आ । जायमानम् । अस्मत् । सुऽकीर्तिः । मधुऽजिह्वम् । अश्याः ।

यम् । ऋत्विजः । वृजने । मानुषासः । प्रयस्वन्तः । आयवः । जीजनन्त ॥

Padapatha transliteration accented

tám ǀ návyasī ǀ hṛdáḥ ǀ ā́ ǀ jā́yamānam ǀ asmát ǀ su-kīrtíḥ ǀ mádhu-jihvam ǀ aśyāḥ ǀ

yám ǀ ṛtvíjaḥ ǀ vṛjáne ǀ mā́nuṣāsaḥ ǀ práyasvantaḥ ǀ āyávaḥ ǀ jī́jananta ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

tam ǀ navyasī ǀ hṛdaḥ ǀ ā ǀ jāyamānam ǀ asmat ǀ su-kīrtiḥ ǀ madhu-jihvam ǀ aśyāḥ ǀ

yam ǀ ṛtvijaḥ ǀ vṛjane ǀ mānuṣāsaḥ ǀ prayasvantaḥ ǀ āyavaḥ ǀ jījananta ǁ

interlinear translation

May new [2] good praise [7] that was born [5] from our [6] heart [3] delight [9] him [1] having honied tongue [8], whom [10] live [15] men [13] sacrificing in true order and time [11], bringing the pleasant offering [14] have brought to birth [16] in the strength [12].

01.060.04   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.26.04    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.020   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

उ॒शिक्पा॑व॒को वसु॒र्मानु॑षेषु॒ वरे॑ण्यो॒ होता॑धायि वि॒क्षु ।

दमू॑ना गृ॒हप॑ति॒र्दम॒ आँ अ॒ग्निर्भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णां ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

उशिक्पावको वसुर्मानुषेषु वरेण्यो होताधायि विक्षु ।

दमूना गृहपतिर्दम आँ अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां ॥

Samhita transliteration accented

uśíkpāvakó vásurmā́nuṣeṣu váreṇyo hótādhāyi vikṣú ǀ

dámūnā gṛhápatirdáma ā́m̐ agnírbhuvadrayipátī rayīṇā́m ǁ

Samhita transliteration nonaccented

uśikpāvako vasurmānuṣeṣu vareṇyo hotādhāyi vikṣu ǀ

damūnā gṛhapatirdama ām̐ agnirbhuvadrayipatī rayīṇām ǁ

Padapatha Devanagari Accented

उ॒शिक् । पा॒व॒कः । वसुः॑ । मानु॑षेषु । वरे॑ण्यः । होता॑ । अ॒धा॒यि॒ । वि॒क्षु ।

दमू॑नाः । गृ॒हऽप॑तिः । दमे॑ । आ । अ॒ग्निः । भु॒व॒त् । र॒यि॒ऽपतिः॑ । र॒यी॒णाम् ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

उशिक् । पावकः । वसुः । मानुषेषु । वरेण्यः । होता । अधायि । विक्षु ।

दमूनाः । गृहऽपतिः । दमे । आ । अग्निः । भुवत् । रयिऽपतिः । रयीणाम् ॥

Padapatha transliteration accented

uśík ǀ pāvakáḥ ǀ vásuḥ ǀ mā́nuṣeṣu ǀ váreṇyaḥ ǀ hótā ǀ adhāyi ǀ vikṣú ǀ

dámūnāḥ ǀ gṛhá-patiḥ ǀ dáme ǀ ā́ ǀ agníḥ ǀ bhuvat ǀ rayi-pátiḥ ǀ rayīṇā́m ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

uśik ǀ pāvakaḥ ǀ vasuḥ ǀ mānuṣeṣu ǀ vareṇyaḥ ǀ hotā ǀ adhāyi ǀ vikṣu ǀ

damūnāḥ ǀ gṛha-patiḥ ǀ dame ǀ ā ǀ agniḥ ǀ bhuvat ǀ rayi-patiḥ ǀ rayīṇām ǁ

interlinear translation

Aspiring [1], purifying [2] Vasu (living in riches) [3], desired [5] in men [4], the priest calling {the gods} [6] was established [7] in peoples [8]; the dweller [9], master of the house [10], in home [11] Agni [13] was born [14], the Lord [15] of riches [16].

01.060.05   (Mandala. Sukta. Rik)

1.4.26.05    (Ashtaka. Adhyaya. Varga. Rik)

1.11.021   (Mandala. Anuvaka. Rik)

Samhita Devanagari Accented

तं त्वा॑ व॒यं पति॑मग्ने रयी॒णां प्र शं॑सामो म॒तिभि॒र्गोत॑मासः ।

आ॒शुं न वा॑जंभ॒रं म॒र्जयं॑तः प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥

Samhita Devanagari Nonaccented

तं त्वा वयं पतिमग्ने रयीणां प्र शंसामो मतिभिर्गोतमासः ।

आशुं न वाजंभरं मर्जयंतः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥

Samhita transliteration accented

tám tvā vayám pátimagne rayīṇā́m prá śaṃsāmo matíbhirgótamāsaḥ ǀ

āśúm ná vājambharám marjáyantaḥ prātármakṣū́ dhiyā́vasurjagamyāt ǁ

Samhita transliteration nonaccented

tam tvā vayam patimagne rayīṇām pra śaṃsāmo matibhirgotamāsaḥ ǀ

āśum na vājambharam marjayantaḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ǁ

Padapatha Devanagari Accented

तम् । त्वा॒ । व॒यम् । पति॑म् । अ॒ग्ने॒ । र॒यी॒णाम् । प्र । शं॒सा॒मः॒ । म॒तिऽभिः॑ । गोत॑मासः ।

आ॒शुम् । न । वा॒ज॒म्ऽभ॒रम् । म॒र्जय॑न्तः । प्रा॒तः । म॒क्षु । धि॒याऽव॑सुः । ज॒ग॒म्या॒त् ॥

Padapatha Devanagari Nonaccented

तम् । त्वा । वयम् । पतिम् । अग्ने । रयीणाम् । प्र । शंसामः । मतिऽभिः । गोतमासः ।

आशुम् । न । वाजम्ऽभरम् । मर्जयन्तः । प्रातः । मक्षु । धियाऽवसुः । जगम्यात् ॥

Padapatha transliteration accented

tám ǀ tvā ǀ vayám ǀ pátim ǀ agne ǀ rayīṇā́m ǀ prá ǀ śaṃsāmaḥ ǀ matí-bhiḥ ǀ gótamāsaḥ ǀ

āśúm ǀ ná ǀ vājam-bharám ǀ marjáyantaḥ ǀ prātáḥ ǀ makṣú ǀ dhiyā́-vasuḥ ǀ jagamyāt ǁ

Padapatha transliteration nonaccented

tam ǀ tvā ǀ vayam ǀ patim ǀ agne ǀ rayīṇām ǀ pra ǀ śaṃsāmaḥ ǀ mati-bhiḥ ǀ gotamāsaḥ ǀ

āśum ǀ na ǀ vājam-bharam ǀ marjayantaḥ ǀ prātaḥ ǀ makṣu ǀ dhiyā-vasuḥ ǀ jagamyāt ǁ

interlinear translation

We [3], the Gotamas [10], express [8] by thoughts [9] that [1] thee [2], the Lord [4] of riches [6], O Agni [5], polishing [14] like [12] a swift {horse} [11] bringing plenitude [13]. At dawn [15] may {he} quickly [16] come [18] rich in thought [17].

Translations and commentaries by Sri Aurobindo

1. Circa 19191

1.60.1. The Lord of Life who breathes in the Mother brought to the Bhrigu like a treasure expressed by the word, a lavish felicity, a twice-born god, a glorious upholder, a thought-vision of the knowledge, a messenger who makes good advance and comes in a moment to the object of his journey.

1.60.2. Two are the races who cling to this teacher; the gods who desire in heaven and men who are mortals bring him the food-offering. One who was before heaven has sat down as the priest of sacrifice, one to be questioned, a lord of the peoples among the peoples, a creator.

1.60.3. Our new glory-song of him enjoys the honey-tongued god in his birth from the heart of man, whom human living beings beget in the strength, delight for their offering, sacrificers in the seasons.

1.60.4. A desirable priest was set in the peoples, a desiring god, a purifying Vasu in men, a dweller in the home, a master of the house in the mansion; the Flame becomes a lord of many treasures.

1.60.5. O Flame, we the Gotamas making thee clear and bright like a swift horse who brings our plenty give expression to thee by our thoughts, to the lord of treasures. At dawn may he quickly come rich with thought.

 

1 CWSA.– Vol. 16.– Hymns to the Mystic Fire.– Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 2013, pp. 133-138. (Part 2). 1-st published: Sri Aurobindo: Archives & Research: a biannual journal.– Volume 2, No1 (1978, April), pp. 48-50.

Back

in Russian